"Büyümeme komünizmi" yazarı Kohei Salto'nun tezlerinin zayıf noktası, Marx'ın hayatının sonlarına doğru önemli konulardaki görüşlerini değiştirdiği konusundadır. Marx, Avrupa merkezcilikten uzaklaşmaya çalıştı. Toprağın ortak mülkiyette bulunduğu Rus komünüyle ilgilendi hatta Rusça öğrenmeye başladı. Marksizm Avrupa merkezci olarak doğdu, başka türlüsü de olamazdı. Hayatınızın büyük bölümünü zamanın bir numaralı sömürgeci ülkesi İngiltere'de geçirdiğiniz zaman Avrupa merkezcilik kaçınılmaz olarak ortaya çıkar. Marksizmin Asyalaşması ve köylüleşmesi Ekim devrimin ardından Avrupa devriminin gerçekleşmemesi sonucu dikkatlerin sömürge, yarı sömürge ülkelere kaymasıyla oluşur. Marx-Engels için köylülüğün gerici yanı ağır basar. 20. yüzyıl devrimlerinin tümünü komünist partisi önderliğinde kır ve kent küçük üreticiliği yapacaktır. Marx'ın ölümünden sonra geçen 140 yılda dünya çok değişmedi mi? Büyümeme komünizmi savunulurken esas olarak bunun dikkate alınması gerekmez miydi?

https://youtu.be/VdtmrO-zq2o